داوری در بازار سرمایه

نوشته شده توسط instute. در دسته مقالات, موسسه حقوقی تخصصی بازار سرمایه ایران

برجسب شده در: , , , , , , , , , , , , , ,

انتشار یافته در بهمن ۱۱, ۱۳۹۵ با بدون دیدگاه

صلاحیت هیات داوری بورس اوراق بهادار در دادرسی های فوری و طاری

الهام صادقی تجریشی

چکیده:

در تمامی جوامع مبادله پول و کالا وجود دارد. بنابراین بروز اختلافات مالی امری بدیهی است. حل وفصل اختلافات اصولا در صلاحیت مراجع قضایی و دادگاههاست، مگر قانون مرجع دیگری را برای این کار پیش بینی کرده باشد.هیات داوری بورس اوراق بهادار یکی از این مراجع است که برخلاف نام آن که نام داوری را شامل شده است مرجع شبه قضایی محسوب می شود. شناخت ماهیت حقوقی و تشکیلات این هیات به عنوان یکی از ارکان بازار سرمایه ایران و دادرسی های فوری شامل تامین خواسته و دستور موقت و دعاوی طاری بورس در مقایسه با قانون آیین دادرسی مدنی و اعاده دادرسی در این مقاله پرداخته شده است.

وازگان کلیدی: هیات داوری بورس اوراق بهادار، صلاحیت، تامین خواسته، دستور موقت، دعاوی طاری، اعاده دادرسی

مقدمه:

با توجه به اقتضای امور تجاری، سرعت در معاملات و سهولت در انجام فعالیتهای بازرگانی بر این اساس، قانون بازار اوراق بهادار به مرجع خاص داوری نیز با نگاه دقیق تر پرداخته است.

هیات داوری بازار بورس اوراق بهادار نوعی دادرسی شبه قضایی یا داوری اجباری است. در این داوری قانونگذار هدف داوری و اختیارات حاکمیتی امر قضا را یکجا در نظر گرفته است. هدف از این نوع داوری یافتن راه حل منصفانه و عادلانه به دور از صرف هزینه های غیر ضروری و تاخیر و اطاله غیر لازم است. صلاحیت رسیدگی به اختلافات توسط هیات داوری بازار بورس نشات گرفته از اراده قانونگذار است نه توافق طرفین و همچنین رای آن قطعی است و غیر قابل تجدید نظر. بنا براین می توان هیات داوری بازار سرمایه ایران را اجتماع داوری و دادگاه در یک مرجع دانست. مزایای هیئت داوری بورس را ترکیب اعضا، تخصصی بودن آن، وحدت رویه قضایی آن و اختلافات سطح کشور می توان خلاصه کرد. همچنین قبل از طرح دعوا در داوری، مرحله سازش کانون ها وجود دارد. به این لحاظ که مسائل مورد بحث حتی المقدور با توافق طرفین حل شود و در صورت عدم سازش پرونده به هیات داوری ارجاع گردد.

به منظور آشنایی با وضعیت موجود هیات داوری موضوع قانون بازار اوراق بهادار و در جهت آگاهی از اهمیت آن چه در مورد وضعیت رسیدگی به طور کلی در این مرجع و بررسی تفاوت آن با داوری قانون آیین دادرسی مدنی و رسیدگی شکلی و ماهوی پرونده ها در هیات داوری، روند رسیدگی داوران درجهت صدور دستور موقت و تامین خواسته و روند رسیدگی دعاوی طاری و مسائل مطرح شده در آن بررسی می شود که به طور کلی در جهت کلیات مبانی و اصطلاحات و واژه های بورس بررسی شده و همچنین با توجه به حساس بودن این مکان اقتصادی بزرگ و وجود خلل بسیاری که با وجود بررسی ها و تحققات زیادی که اندیشمندان و حقوقدانان چه در ایران و جه در اقصی نقاط جهان انجام داده اند، متاسفانه هنوز نقاط ضعفی وجود دارد که امیدواریم در آینده این مشکلات نیز رفع گردد. یکی از این مشکلات صدور رای قطعی و غیر قابل تجدید نظر بودن آن است و اینکه فقط قابل اعاده دادرسی است. بروز مشکلات عدیده ای که در نهایت امکان تضییع حق خواهان یا خوانده دعوا وجود دارد. برای این مشکل راه حل هایی داده شده است ولی هنوز به طور کامل عملی نگشته و در برخی پرونده ها با خواسته های مالی سنگین تا حدی اجرا شده است که به نظر اینجانب کافی نیست. سئوال دیگری که در مورد دعاوی طاری مطروحه درهیات داوری مطرح است این است که اگر چنانچه خواهان یا خوانده جزو فعالان بورس نباشند، آیا هیات داوری صالح است؟ اگر نیست با استناد به چه ماده و کجا باید رسیدگی شود؟ سئوال دیگر این است که با توجه به قانون جدید التصویب بازار بورس اوراق بهادار مصوب آذرماه 1384 صدور دستور موقت و تامین خواسته که در اغلب پرونده ها با آن مواجه میشویم، قانون گذار محترم به این مسئله توجه کافی نکرده  و هیچ صحبتی از این دو مهم به میان نیاورده است و برای حل این مشکل در مقام رسیدگی با اقتباس از ماده 17 قانون داوری تجاری بین المللی مصوب 1376 استفاده می نمایند. سئوال دیگری که به ذهن متبادر می شود درخصوص واژه داوری در هیئت داوری بورس است. چراکه لغت داوری در قانون آیین دادرسی مدنی و عموم مردم به معنای صلح و سازش است در حالیکه هیات داوری بورس مرجعی است که پس از عدم سازش در نهای به نام کانون، پرونده برای رسیدگی و صدور رای (مشابه روند رسیدگی در دادگاه و مراجع قضایی) به این هیات ارجاع می گردد. هدف از این تحقیق ابتدا بررسی مواردی که هم اکنون در قانون بیان شده و مقایسه آن با قانون آیین دادرسی مدنی و نقاط ضعفی که به چشم میخورد و ارائه راهکارهایی برای رفع این موارد است.

بدون دیدگاه

در حال حاظر دیدگاهی وجود ندارد داوری در بازار سرمایه. شاید شما مایل به افزودن یکی از نظرات شخصی خودتان؟

دیدگاهتان را بنویسید